Khi nói hoặc viết về giáo dục, trường đại học và nghiên cứu, người học IELTS thường gặp ba từ academic, academy và academically. Do có cùng gốc từ, chúng dễ bị dùng lẫn, đặc biệt trong các bài tập word formation hoặc khi viết về thành tích học tập.
Điểm cần nhớ là ba từ này không chỉ khác nhau ở phần đuôi. Chúng còn khác về từ loại và trọng tâm ý nghĩa. Academic thường mô tả điều gì liên quan đến học tập hoặc nghiên cứu; academy chỉ một học viện, trường chuyên môn hoặc tổ chức; còn academically mô tả cách một hành động được thực hiện hoặc mức độ thành công trong học tập.
Academic với vai trò tính từ
Academic là tính từ, thường có nghĩa “thuộc về học thuật, giáo dục, trường học hoặc đại học”. Cambridge dùng từ này cho những điều liên quan đến trường học, đại học hoặc các môn học thiên về tư duy và nghiên cứu hơn là kỹ năng thực hành.
Các cụm thường gặp gồm:
- academic performance: thành tích học tập.
- academic achievement: thành tựu học tập.
- academic qualifications: bằng cấp hoặc trình độ học vấn.
- academic research: nghiên cứu học thuật.
- academic year: năm học.
- academic subject: môn học mang tính học thuật.
Ví dụ:
The report examines the relationship between academic performance and family income.
Trong câu này, academic bổ nghĩa cho performance, nói đến kết quả học tập chứ không phải hiệu suất nói chung. Nếu bỏ academic, cụm performance có thể được hiểu rộng hơn, chẳng hạn hiệu suất làm việc hoặc hiệu quả của một hệ thống.
Academic cũng có thể mô tả người:
She is highly academic and enjoys reading theoretical books.
Ở đây, academic không đơn thuần có nghĩa là “thông minh”. Nó nhấn mạnh một người có thiên hướng học tập, nghiên cứu và các hoạt động trí tuệ. Vì vậy, một người có thể academic nhưng không nhất thiết giỏi mọi kỹ năng thực tế.
Từ này cũng dùng cho những lĩnh vực hoặc môn học đòi hỏi tư duy và nghiên cứu:
Academic subjects such as history and economics require students to analyze information critically.
Câu trên phù hợp với IELTS Writing vì kết hợp academic subjects với analyze information critically, một cụm diễn đạt rõ ràng và có tính học thuật.
Academic với vai trò danh từ
Academic còn là danh từ đếm được, chỉ một người giảng dạy hoặc nghiên cứu tại trường đại học, cao đẳng. Cambridge định nghĩa academic theo nghĩa này là người làm công việc giảng dạy hoặc nghiên cứu ở bậc đại học.
The conference brought together academics from several universities.
Trong câu này, academics có nghĩa là các học giả hoặc giảng viên đại học. Không nên nhầm cách dùng này với student. Một sinh viên đang học đại học không mặc nhiên được gọi là an academic; từ này thường chỉ người làm công việc chuyên môn trong môi trường đại học.
Cần phân biệt:
- She is an academic.
Cô ấy là một học giả hoặc giảng viên/nghiên cứu viên đại học. - She is an academic student.
Cô ấy là một sinh viên có thiên hướng học thuật.
Hai câu có cấu trúc gần giống nhau nhưng nghĩa hoàn toàn khác vì academic lần lượt là danh từ và tính từ.
Academy: danh từ chỉ học viện hoặc tổ chức
Academy là danh từ đếm được, thường chỉ một học viện, trường đào tạo chuyên môn hoặc tổ chức có nhiệm vụ phát triển một lĩnh vực như nghệ thuật, khoa học hay ngôn ngữ. Cambridge cũng ghi nhận academy có thể là trường đào tạo một nghề cụ thể hoặc trung tâm huấn luyện vận động viên trẻ.
Các cách dùng phổ biến gồm:
- a military academy: học viện quân sự.
- a police academy: học viện cảnh sát.
- a language academy: học viện ngôn ngữ.
- a sports academy: học viện thể thao.
- the Academy of Sciences: viện hoặc học viện khoa học.
- a film academy: học viện điện ảnh.
Ví dụ:
He studied engineering at a military academy before joining the armed forces.
Ở đây, academy là một cơ sở đào tạo cụ thể. Nó không có nghĩa là “học thuật” và không thể thay thế cho academic.
Một lỗi thường gặp là viết:
She has an academy background in economics.
Câu này không tự nhiên nếu người viết muốn nói “nền tảng học thuật”. Cách đúng là:
She has an academic background in economics.
Ngược lại, nếu muốn nói cô ấy từng học tại một học viện cụ thể, có thể viết:
She received her training at a police academy.
Academy khác gì university?
Academy và university đều có thể là cơ sở giáo dục, nhưng không nên coi chúng là từ đồng nghĩa hoàn toàn. University thường là cơ sở giáo dục đại học có nhiều ngành và hoạt động nghiên cứu đa dạng. Academy thường chuyên về một lĩnh vực, một nghề hoặc một hình thức đào tạo nhất định.
- She studies law at a university.
- He trains at a football academy.
- My brother attends a police academy.
Trong IELTS Speaking, nếu câu hỏi yêu cầu mô tả nơi học, hãy chọn từ dựa trên loại hình tổ chức thực tế thay vì dùng academy như một cách nói khác của school hoặc university.
Academically: trạng từ chỉ phương diện học tập
Academically là trạng từ, có nghĩa “về mặt học tập”, “theo phương diện học thuật” hoặc “một cách có tính học thuật”. Cambridge giải thích từ này có thể chỉ cách thức liên quan đến việc học và tư duy, trái với kỹ năng thực hành, hoặc liên quan đến trường học và khả năng học tập.
Cụm thường gặp nhất là:
academically successful
academically gifted
academically strong
academically disadvantaged
perform well academically
Ví dụ:
Although he struggled socially, he performed extremely well academically.
Câu này cho thấy một người có thể gặp khó khăn trong giao tiếp xã hội nhưng vẫn đạt kết quả tốt về mặt học tập. Academically bổ nghĩa cho performed well, chứ không mô tả trực tiếp con người.
Một số ví dụ khác:
Students who are academically gifted may need more challenging tasks.
The programme supports children who are academically disadvantaged.
She is academically capable but lacks confidence when speaking English.
Trong câu cuối, academically capable là cụm tính từ, còn academically bổ nghĩa cho capable. Cách kết hợp này tự nhiên hơn việc viết academic capable.
Academic và academically trong cùng một câu
Hãy so sánh:
- The university provides academic support.
- The university supports students academically.
Ở câu thứ nhất, academic bổ nghĩa cho danh từ support, chỉ sự hỗ trợ liên quan đến học tập. Ở câu thứ hai, academically bổ nghĩa cho động từ supports, cho biết trường hỗ trợ sinh viên về phương diện học tập.
Một ví dụ khác:
- He has strong academic skills.
- He is academically successful.
Academic đứng trước danh từ skills, còn academically đứng trước tính từ successful. Không thể đổi vị trí hai từ này cho nhau.
So sánh nhanh ba từ
| Từ | Từ loại chính | Ý nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| academic | Tính từ; đôi khi là danh từ | Thuộc về học tập, nghiên cứu; học giả hoặc giảng viên đại học | academic research; a university academic |
| academy | Danh từ | Học viện, trường chuyên môn hoặc tổ chức đào tạo | a military academy |
| academically | Trạng từ | Về mặt học tập hoặc theo cách có tính học thuật | perform well academically |
Một cách kiểm tra nhanh là nhìn vào từ đứng sau hoặc từ mà bạn muốn bổ nghĩa. Nếu cần mô tả một danh từ, dùng academic: academic success. Nếu cần gọi tên một cơ sở đào tạo, dùng academy: a language academy. Nếu muốn nói “về mặt học tập” hoặc bổ nghĩa cho động từ/tính từ, dùng academically: academically successful.
Những lỗi cần tránh trong IELTS
Nhầm academic với academy
- Sai: He studies at an academic of languages.
- Đúng: He studies at a language academy.
Academic không chỉ một cơ sở đào tạo. Trong câu này, danh từ cần dùng là academy.
Dùng academic thay cho academically
- Sai: She performs academic well.
- Đúng: She performs well academically.
Sau động từ performs, câu cần trạng từ. Academically cho biết cô ấy thể hiện tốt ở phương diện học tập.
Dùng academy khi muốn nói “học thuật”
- Sai: The essay requires an academy style.
- Đúng: The essay requires an academic style.
Academic style là văn phong học thuật; academy style không phải cách kết hợp thông dụng trong ngữ cảnh này.
Nhầm academic với educational
Hai từ này có liên quan nhưng không hoàn toàn giống nhau. Educational nhấn mạnh việc giáo dục hoặc khả năng cung cấp kiến thức. Academic thường gắn với trường học, nghiên cứu, lý thuyết và thành tích học tập.
- The museum offers educational activities for children.
- The university has strict academic requirements.
Một hoạt động tại bảo tàng có thể mang tính educational mà không phải là academic. Ngược lại, yêu cầu về điểm số hoặc nghiên cứu tại đại học thường là academic.
Cách dùng trong bài IELTS
Trong Writing Task 2, academic thường xuất hiện trong các chủ đề về giáo dục:
Academic success should not be measured solely by examination results.
Câu này tự nhiên vì academic success là cụm danh từ phổ biến, còn measured solely by examination results tạo lập luận rõ ràng.
Academically thích hợp khi muốn phân tích kết quả hoặc sự khác biệt giữa các nhóm học sinh:
Children from low-income families may be academically disadvantaged because they have limited access to learning resources.
Trong Speaking, academy có thể dùng khi mô tả nơi học hoặc nơi rèn luyện:
I attended a language academy where classes were small enough for teachers to give individual feedback.
Nếu người học đang luyện Speaking trong lớp quy mô nhỏ khoảng 5–7 học viên, chẳng hạn Lớp IELTS Năng Khiếu tại Phường Rạch Dừa (Vũng Tàu), việc nhận phản hồi trực tiếp sẽ giúp phân biệt tốt hơn các cụm như academic progress, perform academically và academic support trong câu trả lời thực tế.
Ba từ này có thể được ghi nhớ theo một chuỗi đơn giản: academic mô tả lĩnh vực hoặc đặc điểm, academy gọi tên nơi đào tạo, còn academically chỉ phương diện hoặc cách thức liên quan đến học tập. Khi viết IELTS, đừng chọn từ chỉ vì chúng có cùng gốc. Hãy xác định trước câu đang cần tính từ, danh từ hay trạng từ, sau đó kiểm tra xem từ đó có thật sự phù hợp với ý nghĩa muốn diễn đạt hay không.
