Hiểu sai lớn nhất của người mới học IELTS
Trong suy nghĩ của nhiều người, IELTS là một kỳ thi tiếng Anh học thuật nên chắc chắn phải giỏi ngữ pháp mới có thể đạt điểm cao. Vì vậy, không ít học viên trì hoãn việc luyện IELTS để quay lại học từ đầu các chủ điểm ngữ pháp, từ mười hai thì trong tiếng Anh cho đến những cấu trúc nâng cao ít khi sử dụng. Sau nhiều tháng, lượng kiến thức đã học thì khá nhiều nhưng khi làm một bài Reading hay trả lời một câu hỏi Speaking, các em vẫn lúng túng.
Vấn đề nằm ở chỗ IELTS không kiểm tra việc bạn thuộc bao nhiêu quy tắc ngữ pháp, mà đánh giá khả năng sử dụng tiếng Anh trong những tình huống thực tế. Bạn có thể giải thích rất rõ thế nào là mệnh đề quan hệ, nhưng nếu khi nói vẫn ngập ngừng hoặc khi viết vẫn mắc những lỗi cơ bản thì điểm số sẽ không cao. Điều giám khảo quan tâm không phải là bạn học ngữ pháp đến đâu, mà là bạn có vận dụng được hay không.
IELTS 6.5 không đòi hỏi bạn phải sử dụng những cấu trúc quá phức tạp
Đây là điều khiến nhiều học viên bất ngờ khi xem tiêu chí chấm điểm chính thức.
Ở mức band 6.5, giám khảo mong đợi người học sử dụng được nhiều dạng câu khác nhau và có khả năng kiểm soát ngữ pháp tương đối tốt. Điều đó không đồng nghĩa với việc mỗi câu đều phải chứa cấu trúc khó hay những mẫu câu học thuật phức tạp.
Ví dụ, thay vì cố gắng viết một câu thật dài nhưng mắc nhiều lỗi, học viên hoàn toàn có thể sử dụng hai hoặc ba câu ngắn hơn nhưng rõ ràng và chính xác.
Ví dụ:
"Many students prefer online learning because it is flexible. They can study whenever they have free time. However, face-to-face classes still provide better interaction with teachers."
Đoạn văn trên không hề sử dụng cấu trúc đặc biệt, nhưng vẫn mạch lạc, tự nhiên và đáp ứng được yêu cầu của một bài viết IELTS nếu được phát triển đầy đủ.
Theo kinh nghiệm của tôi, một bài viết dùng ngữ pháp vừa phải nhưng chính xác luôn được đánh giá cao hơn một bài cố "khoe" cấu trúc nhưng mắc lỗi liên tục.
Những lỗi ngữ pháp nhỏ lại là nguyên nhân khiến nhiều học viên mất điểm
Khi chấm bài Writing hoặc nghe học viên luyện Speaking, tôi nhận thấy phần lớn các em không mắc lỗi ở những cấu trúc khó. Thay vào đó, các lỗi thường xuất hiện ở những kiến thức rất cơ bản mà học sinh đã học từ cấp hai hoặc cấp ba.
Ví dụ, nhiều học viên quên chia động từ theo chủ ngữ:
"Technology make our life easier."
Hoặc sử dụng sai dạng từ:
"People can communicate more easy."
Hay bỏ quên mạo từ trong những trường hợp cần thiết:
"Internet has changed way people work."
Đây đều là những lỗi nhỏ, nhưng khi lặp lại quá nhiều sẽ ảnh hưởng đáng kể đến điểm Grammar Range and Accuracy trong cả Speaking và Writing.
Điều đáng tiếc là vì những lỗi này quá quen thuộc nên người học thường không nhận ra. Chỉ khi được giáo viên góp ý nhiều lần, các em mới dần hình thành thói quen sử dụng đúng.
Học ngữ pháp để làm gì?
Nếu chỉ học để làm bài tập điền vào chỗ trống, bạn sẽ rất nhanh quên.
Theo tôi, mục tiêu của việc học ngữ pháp nên là giúp bạn diễn đạt ý tưởng rõ ràng và chính xác hơn.
Ví dụ, sau khi học câu điều kiện loại hai, thay vì chỉ làm bài tập chia động từ, hãy thử áp dụng vào Speaking.
Giả sử giám khảo hỏi:
"If you had one year to travel around the world, what would you do?"
Bạn có thể trả lời:
"If I had one year to travel, I would visit countries with different cultures because I believe travelling helps people become more open-minded."
Lúc này, ngữ pháp không còn là lý thuyết mà đã trở thành công cụ để bạn diễn đạt suy nghĩ của mình.
Đó mới là cách học mang lại hiệu quả lâu dài.
Reading và Listening cũng cần ngữ pháp
Nhiều người cho rằng ngữ pháp chỉ quan trọng với Speaking và Writing.
Thực ra, Reading và Listening cũng chịu ảnh hưởng rất lớn.
Trong Reading, nếu không hiểu cấu trúc câu, bạn rất dễ xác định sai chủ ngữ, nhầm ý chính hoặc hiểu sai mối quan hệ giữa các thông tin.
Ví dụ, một câu chứa nhiều mệnh đề hoặc có dạng bị động thường khiến học viên mất khá nhiều thời gian nếu nền tảng ngữ pháp chưa vững.
Listening cũng tương tự. Có những đoạn hội thoại sử dụng cách diễn đạt gián tiếp hoặc đảo trật tự thông tin. Người có nền tảng ngữ pháp tốt sẽ xử lý nhanh hơn và ít bị đánh lừa bởi những từ khóa xuất hiện trong bài nghe.
Nói cách khác, ngữ pháp không trực tiếp mang lại điểm số, nhưng lại là nền móng giúp bạn sử dụng tốt cả bốn kỹ năng.
Đừng biến ngữ pháp thành nỗi ám ảnh
Có một kiểu học viên mà tôi rất tiếc.
Các em không dám luyện Speaking vì nghĩ phát âm chưa tốt.
Không dám viết vì sợ sai ngữ pháp.
Không dám đăng ký học IELTS vì cảm thấy mình chưa đủ kiến thức.
Kết quả là sau sáu tháng, các em vẫn đang học lại những cuốn sách ngữ pháp cũ trong khi những người khác đã bắt đầu luyện đề và cải thiện từng ngày.
Thực tế, không ai học IELTS mà chưa từng mắc lỗi.
Chính việc mắc lỗi, được sửa và tiếp tục luyện tập mới là quá trình giúp ngôn ngữ phát triển. Nếu cứ chờ đến khi "giỏi ngữ pháp" mới bắt đầu học IELTS thì rất có thể bạn sẽ không bao giờ cảm thấy mình đủ sẵn sàng.
Học ngữ pháp như thế nào để đạt hiệu quả?
Thay vì cố gắng học hết mọi chuyên đề trong thời gian ngắn, hãy tập trung vào những cấu trúc xuất hiện thường xuyên trong IELTS và áp dụng ngay vào thực hành.
Mỗi khi học một điểm ngữ pháp mới, hãy thử viết vài câu liên quan đến cuộc sống của mình hoặc sử dụng nó trong phần luyện Speaking. Việc kết hợp giữa học và sử dụng sẽ giúp kiến thức được ghi nhớ lâu hơn rất nhiều so với cách chỉ ghi chép hoặc làm bài tập.
Ngoài ra, hãy dành thời gian xem lại những lỗi giáo viên đã sửa trong các bài Writing và Speaking trước đó. Danh sách lỗi cá nhân luôn có giá trị hơn rất nhiều so với việc học thêm một chương ngữ pháp mới nhưng chưa chắc đã sử dụng đến.
Góc nhìn của một giảng viên
Nếu phải trả lời ngắn gọn câu hỏi "Có cần học ngữ pháp thật giỏi mới đạt IELTS 6.5 không?", câu trả lời của tôi là không.
Điều bạn cần là ngữ pháp đủ vững để diễn đạt ý tưởng một cách chính xác và tự nhiên, chứ không phải thuộc lòng mọi quy tắc trong sách.
Trong nhiều năm giảng dạy, tôi từng gặp những học viên có thể phân tích rất chi tiết các cấu trúc ngữ pháp nhưng khi bước vào phòng thi lại không biết cách diễn đạt suy nghĩ của mình. Ngược lại, cũng có những em không nhớ tên của từng cấu trúc, nhưng biết sử dụng chúng đúng lúc, đúng ngữ cảnh và đạt kết quả rất tốt.
Đó cũng là lý do tôi luôn khuyến khích học viên học ngữ pháp thông qua việc nói và viết thay vì chỉ học lý thuyết. Tại Lớp IELTS Năng Khiếu ở Phường Rạch Dừa (Vũng Tàu), giáo viên thường sửa trực tiếp các lỗi ngữ pháp xuất hiện trong bài Speaking và Writing của từng học viên. Với quy mô khoảng 5–7 học viên mỗi lớp, việc theo dõi những lỗi lặp lại và giúp học viên sửa dần theo thời gian trở nên hiệu quả hơn nhiều so với việc học hàng loạt quy tắc một cách rời rạc.
Kết luận
Ngữ pháp chắc chắn là một phần quan trọng của IELTS, nhưng nó không phải là đích đến. Mục tiêu cuối cùng vẫn là sử dụng tiếng Anh để truyền đạt ý tưởng một cách rõ ràng, mạch lạc và tự nhiên. Vì vậy, đừng chờ đến khi cảm thấy mình "học xong ngữ pháp" mới bắt đầu luyện IELTS.
Hãy học ngữ pháp song song với việc luyện bốn kỹ năng, chấp nhận những lỗi sai ban đầu và xem mỗi lần được giáo viên góp ý là một cơ hội để tiến bộ. Khi ngữ pháp trở thành công cụ phục vụ việc giao tiếp và viết học thuật thay vì chỉ là những công thức cần ghi nhớ, bạn sẽ thấy việc chinh phục IELTS 6.5 trở nên thực tế và nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
