Bản chất thật sự của True / False / Not Given
Dạng câu hỏi này không kiểm tra kiến thức nền hay khả năng suy luận ngoài văn bản. Nó kiểm tra khả năng so sánh từng mệnh đề trong câu hỏi với thông tin thực tế xuất hiện trong bài.
Bạn không được phép tự suy luận thêm, cũng không được dùng kiến thức cá nhân để “điền vào chỗ trống”. Mọi kết luận đều phải dựa trên bằng chứng rõ ràng trong đoạn văn.
Nếu bạn đang phải tự hỏi “có lẽ đúng”, “nghe hợp lý”, thì rất có thể đó là Not Given.
Hiểu đúng ba khái niệm: True, False và Not Given
True nghĩa là thông tin trong câu hỏi khớp với nội dung trong bài, cả về ý chính lẫn chi tiết quan trọng. Không cần giống từng từ, nhưng phải cùng nội dung.
False nghĩa là bài có đề cập, nhưng thông tin trong bài mâu thuẫn hoặc khác với câu hỏi. Đây là dạng dễ bị nhầm nhất vì nhiều thí sinh thấy bài có nhắc đến chủ đề tương tự và vội chọn True.
Not Given nghĩa là bài không cung cấp đủ thông tin để xác nhận đúng hay sai. Có thể bài nói gần gần, nhưng không hề trả lời đúng mệnh đề trong câu hỏi.
Điểm mấu chốt là: False và Not Given đều có thể liên quan đến cùng một chủ đề, nhưng chỉ False mới có thông tin đối lập rõ ràng.
Vì sao dạng này khiến nhiều người band 6 mãi không lên
Lỗi tư duy phổ biến nhất là suy diễn vượt quá văn bản. Người học thường đọc bài, sau đó dùng logic đời thường để kết luận, thay vì chỉ dựa vào thông tin xuất hiện trong đoạn.
Một lỗi khác là không tách câu hỏi thành các thành phần nhỏ. Nhiều câu hỏi chứa nhiều điều kiện. Nếu chỉ một phần sai, cả câu phải là False, nhưng nhiều thí sinh lại bỏ qua chi tiết đó.
Ngoài ra, rất nhiều người có xu hướng chọn Not Given khi họ không tìm thấy nhanh, dù thực tế thông tin có trong bài nhưng bị paraphrase mạnh.
Cách xác định đúng vị trí thông tin trong bài
Đây không phải dạng đọc toàn bài. Bạn cần dùng scanning để tìm khu vực có khả năng chứa thông tin liên quan. Thường thì câu hỏi đi theo thứ tự trong bài, vì vậy việc xác định đúng đoạn giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian.
Khi đã tìm đúng đoạn, bạn phải đọc kỹ từng câu liên quan, không chỉ đọc lướt để tìm từ giống câu hỏi.
Paraphrase là cái bẫy lớn nhất
Trong True / False / Not Given, thông tin hiếm khi xuất hiện dưới dạng giống hệt câu hỏi. Đề sẽ dùng từ đồng nghĩa, đổi cấu trúc câu hoặc thay đổi góc nhìn.
Nếu bạn chỉ tìm từ giống, bạn sẽ bỏ lỡ thông tin quan trọng. Tư duy đúng là tìm ý tương đương, không phải từ giống.
Rất nhiều câu Not Given thực chất được thiết kế để trông giống True, vì bài có nhắc đến chủ đề, nhưng không xác nhận đúng mệnh đề trong câu hỏi.
Cách phân biệt False và Not Given trong tình huống khó
Câu hỏi quan trọng nhất bạn cần tự hỏi là: “Bài có nói điều ngược lại hay chỉ là không nói gì về điều này?”
Nếu bài nói ngược lại, đó là False.
Nếu bài không đề cập trực tiếp đến mệnh đề đó, đó là Not Given.
Không được phép tự suy ra từ các thông tin liên quan. Trong IELTS, logic đời thường không được tính nếu bài không viết ra.
Quản trị thời gian khi làm True / False / Not Given
Đây là dạng dễ khiến bạn mắc kẹt vì phân vân. Nếu bạn đọc một đoạn quá lâu mà không tìm thấy thông tin rõ ràng, rất có thể đó là Not Given. Tuy nhiên, bạn chỉ nên chọn Not Given sau khi đã xác nhận bài không hề đề cập trực tiếp.
Chiến lược hiệu quả là giới hạn thời gian cho mỗi câu và không để một câu kéo dài quá lâu làm ảnh hưởng các câu sau.
Tư duy band cao: Không đoán, chỉ đối chiếu
Ở band cao, người làm bài không đoán theo cảm giác. Họ luôn tìm bằng chứng cụ thể trong bài cho từng quyết định True hoặc False. Nếu không tìm được bằng chứng, họ chọn Not Given một cách có cơ sở, không phải vì mơ hồ.
Đây là sự khác biệt lớn giữa người làm Reading theo cảm tính và người làm Reading theo chiến lược.
Kết luận: True / False / Not Given là bài kiểm tra tư duy, không phải vốn từ
Để làm tốt dạng này, bạn không cần từ vựng quá cao, mà cần tư duy kỷ luật: chỉ tin vào văn bản, không suy diễn, không “đoán cho xong”.
Khi bạn luyện đúng tư duy so sánh và hiểu rõ bản chất False – Not Given, dạng câu hỏi này sẽ từ nỗi ám ảnh trở thành một trong những dạng có thể kiểm soát tốt nhất trong IELTS Reading.
