Vai trò của punctuation trong IELTS Writing
Punctuation ảnh hưởng trực tiếp đến hai tiêu chí chấm điểm:
- Grammatical Range & Accuracy: câu sai ranh giới (sentence boundaries) được xem là lỗi ngữ pháp.
- Coherence & Cohesion: dấu câu giúp ý tưởng được tách rõ, logic và dễ theo dõi.
Một bài viết dùng từ vựng tốt nhưng dấu câu lộn xộn thường tạo cảm giác “thiếu kiểm soát”, rất khó lên band 7+.
Dấu phẩy, dấu chấm và dấu chấm phẩy trong IELTS
1. Dấu chấm (.)
Dấu chấm dùng để kết thúc một câu hoàn chỉnh (independent clause). Trong IELTS, nhiều thí sinh viết câu quá dài vì ngại chấm, dẫn đến câu rối và dễ sai.
Ví dụ đúng: Governments should invest more in education. This can improve the quality of the workforce.
2. Dấu phẩy (,)
Dấu phẩy không dùng để nối hai câu độc lập nếu không có liên từ phù hợp.
Dùng dấu phẩy khi:
- Tách mệnh đề phụ
- Liệt kê
- Sau trạng từ mở đầu câu (However, Therefore, In addition, …)
Ví dụ: However, this solution is not effective in the long term.
3. Dấu chấm phẩy (;)
Dấu chấm phẩy dùng để nối hai câu độc lập có quan hệ chặt chẽ về ý nghĩa, khi không dùng liên từ.
Ví dụ: Public transport is expensive; many people prefer using private vehicles.
Trong IELTS, dùng chấm phẩy đúng cách giúp bài viết trông học thuật hơn, nhưng không bắt buộc. Dùng sai sẽ phản tác dụng.
Lỗi comma splice – lỗi rất phổ biến của người Việt
Comma splice là lỗi nối hai câu độc lập chỉ bằng dấu phẩy.
Ví dụ sai: Many people prefer living in cities, they can find better job opportunities.
Lỗi này rất phổ biến vì người viết đang suy nghĩ theo tiếng Việt, nơi dấu phẩy được dùng linh hoạt hơn.
Cách sửa comma splice
Có 4 cách sửa an toàn:
- Tách thành hai câu: Many people prefer living in cities. They can find better job opportunities.
- Dùng liên từ (and, but, so, because, etc.): Many people prefer living in cities because they can find better job opportunities.
- Dùng chấm phẩy: Many people prefer living in cities; they can find better job opportunities.
- Biến một vế thành mệnh đề phụ: Many people prefer living in cities, where they can find better job opportunities.
Ảnh hưởng của lỗi sentence boundaries đến band điểm
Một bài có nhiều lỗi comma splice hoặc run-on sentences thường bị:
- Trừ điểm Grammar
- Giảm cảm giác mạch lạc → ảnh hưởng Coherence
Đặc biệt với Task 2, nếu lỗi này lặp lại nhiều lần, bài rất khó vượt band 6.5 dù ý tưởng tốt.
Ví dụ sửa đoạn văn thực tế
Đoạn gốc của học viên:
Nowadays many students choose to study abroad, they believe it can improve their future career, however it also causes financial pressure for their families.
Vấn đề:
- Comma splice
- Lạm dụng dấu phẩy
- Ranh giới câu không rõ
Bản sửa:
Nowadays, many students choose to study abroad because they believe it can improve their future career. However, this decision also causes financial pressure for their families.
Câu được chia rõ ràng, mạch lập luận dễ theo dõi hơn, không thay đổi ý nhưng cải thiện rõ coherence và grammar.
Chiến lược kiểm soát dấu câu khi đi thi
- Đọc lại bài và kiểm tra: mỗi dấu phẩy có đang nối hai câu độc lập không?
- Nếu câu quá dài và có nhiều dấu phẩy, hãy cân nhắc chấm câu sớm hơn.
- Ưu tiên câu rõ ràng hơn là câu dài và “tham ý”.
Trong quá trình luyện viết, việc được giáo viên sửa chi tiết từng lỗi dấu câu sẽ giúp người học hình thành phản xạ đúng rất nhanh, đặc biệt với những lớp luyện Writing quy mô nhỏ, kèm sát từng bài.
Kết luận
Punctuation và sentence boundaries là yếu tố nhỏ nhưng có tác động lớn đến điểm IELTS Writing. Kiểm soát tốt dấu phẩy, chấm và tránh lỗi comma splice không chỉ giúp bài viết đúng ngữ pháp hơn, mà còn khiến lập luận rõ ràng, học thuật và dễ đọc hơn. Đây là bước nền quan trọng để tiến từ band trung bình lên band cao một cách bền vững.
