Khi vấn đề không nằm ở kỹ năng nghe
Một thực tế quan trọng là nhiều thí sinh không trượt band Listening vì nghe kém, mà vì tự đánh rơi điểm bằng những lỗi hình thức và chiến lược. Những lỗi này thường rất nhỏ, nhưng trong hệ thống chấm điểm máy móc của IELTS, không có khái niệm “gần đúng”. Chỉ cần một chi tiết sai, toàn bộ câu trả lời sẽ bị tính là sai.
Việc nhận diện đúng các lỗi mất điểm oan giúp bạn cải thiện band nhanh hơn nhiều so với việc chỉ cố nghe thêm nhiều đề mà không thay đổi cách làm.
Sai chính tả và số ít – số nhiều
Đây là nhóm lỗi kinh điển và cũng là nguyên nhân phổ biến nhất của mất điểm oan. Thí sinh nghe đúng từ, nhưng viết sai một chữ cái hoặc quên “s” ở cuối. Những lỗi này đặc biệt hay xuất hiện ở Section 1 và các dạng form, nơi thông tin cụ thể và dễ chủ quan.
Điều đáng nói là nhiều người biết lỗi này, nhưng vẫn lặp lại vì không có thói quen soát kỹ hình thức từ sau khi nghe xong. Khi áp lực thời gian cao, việc kiểm tra lại spelling và plural thường bị bỏ qua, dẫn đến mất điểm không đáng.
Nghe đúng nhưng điền sai vị trí
Một lỗi khác rất phổ biến là nghe đúng thông tin, nhưng điền vào câu hỏi sai thứ tự. Điều này thường xảy ra khi thí sinh bị lạc mạch, không theo kịp thứ tự thông tin trong audio. Kết quả là họ ghi đúng đáp án, nhưng lại đặt vào chỗ trống của câu hỏi khác, khiến cả hai câu đều sai.
Lỗi này phản ánh vấn đề về việc theo mạch bài và note-taking, chứ không phải về khả năng nghe từng chi tiết riêng lẻ.
Không đọc kỹ giới hạn số từ
Ở các dạng điền từ, đề luôn quy định rõ số từ tối đa. Tuy nhiên, nhiều thí sinh vì quá tập trung vào nghe mà quên mất yêu cầu này, dẫn đến việc điền thừa từ hoặc giữ nguyên cả cụm dài. Dù ý nghĩa đúng, nhưng vượt quá số từ cho phép, đáp án vẫn bị tính là sai.
Đây là lỗi rất đáng tiếc vì hoàn toàn có thể tránh được chỉ bằng một thói quen kiểm tra lại đơn giản.
Bỏ lỡ âm cuối và tín hiệu ngữ pháp
Âm cuối, đặc biệt là /s/ và /ed/, thường rất nhẹ trong tiếng Anh tự nhiên. Nếu bạn không chú ý, bạn có thể bỏ lỡ tín hiệu số nhiều hoặc thì của động từ. Điều này dẫn đến việc điền sai hình thức từ, dù bạn nghe được phần chính của từ đó.
Những lỗi này không chỉ là lỗi nghe, mà còn là lỗi về độ nhạy với hình thức ngữ pháp trong Listening.
Bị đánh lạc hướng bởi distractors
Distractors là những thông tin nhiễu được cố tình đưa vào để đánh lạc hướng thí sinh. Nhiều người nghe thấy thông tin đầu tiên phù hợp với câu hỏi và vội vàng ghi đáp án, trong khi audio sau đó sửa lại hoặc đưa ra thông tin đúng.
Nếu không theo đến hết ý, bạn rất dễ mắc lỗi này. Đây là dạng mất điểm oan do thói quen phản xạ quá nhanh, không chờ xác nhận thông tin cuối cùng.
Không theo kịp mạch vì thiếu predict và note-taking
Thiếu predict và note-taking khiến bạn dễ bị cuốn theo audio mà không kiểm soát được mạch thông tin. Khi mất mạch, bạn có thể nghe đúng từng mẩu thông tin, nhưng không gắn chúng đúng vào câu hỏi tương ứng. Kết quả là bạn cảm thấy “nghe được”, nhưng đáp án lại sai.
Đây là lỗi chiến lược, không phải lỗi khả năng nghe thuần túy.
Tâm lý căng thẳng và ảnh hưởng đến độ chính xác
Căng thẳng trong phòng thi có thể khiến những kỹ năng bạn làm tốt khi luyện ở nhà trở nên kém ổn định. Khi lo lắng, bạn dễ ghi vội, bỏ qua kiểm tra, hoặc hoảng khi lỡ một câu và mất tập trung cho những câu sau. Chuỗi phản ứng này có thể khiến bạn mất thêm nhiều điểm, không chỉ ở một câu.
Việc xây dựng thói quen làm bài có hệ thống giúp bạn giảm tác động của tâm lý và giữ được độ chính xác ổn định.
Cách giảm tối đa lỗi mất điểm oan
Một chiến lược hiệu quả là xây dựng checklist cá nhân cho Listening, bao gồm những lỗi bạn hay mắc. Trước khi nộp đáp án, bạn nhanh chóng rà lại spelling, plural, giới hạn số từ và thứ tự câu hỏi. Việc này chỉ mất rất ít thời gian, nhưng có thể cứu lại nhiều điểm quan trọng.
Ngoài ra, việc phân tích lỗi sau mỗi bài luyện giúp bạn nhận ra mô hình sai lặp lại, từ đó điều chỉnh chiến lược thay vì chỉ làm thêm đề một cách máy móc.
Vai trò của kèm sát và luyện cá nhân hóa
Trong môi trường lớp nhỏ, giáo viên có thể nhanh chóng nhận ra bạn mất điểm vì loại lỗi nào: hình thức, chiến lược hay tâm lý. Với quy mô 5–7 học viên, việc theo dõi và chỉnh từng lỗi nhỏ trở nên khả thi và hiệu quả hơn nhiều so với lớp đông.
Những mô hình như Lớp IELTS Năng Khiếu tại Phường Rạch Dừa (Vũng Tàu) thường tận dụng lợi thế này để giúp học viên không chỉ nghe tốt hơn, mà còn giữ được từng điểm đúng một cách ổn định.
Kết luận: Giữ điểm cũng quan trọng như nâng kỹ năng
Trong IELTS Listening, nâng kỹ năng nghe là cần thiết, nhưng giữ được những điểm bạn đã nghe đúng còn quan trọng không kém. Khi bạn loại bỏ được các lỗi mất điểm oan, band Listening của bạn có thể tăng lên mà không cần thay đổi quá nhiều về trình độ nghe hiểu. Đây là chiến lược thông minh giúp bạn tối ưu kết quả trong thời gian ngắn và thi với tâm thế chủ động hơn.
