Band 6 không phải là band thấp. Tuy nhiên, đây là “vùng kẹt” của rất nhiều người học. Họ viết khá trôi chảy, có vốn từ vựng tương đối, ngữ pháp ít lỗi nghiêm trọng, nhưng bài viết vẫn bị đánh giá là thiếu học thuật, thiếu chiều sâu và thiếu thuyết phục.
Sự khác biệt giữa band 6 và band 7 không nằm ở việc bạn biết thêm bao nhiêu từ khó, mà nằm ở cách bạn suy nghĩ khi viết bài.
Dưới đây là những lỗi tư duy phổ biến nhất khiến bài Writing Task 2 khó vượt qua ngưỡng band 6.
Nghĩ rằng Task 2 là bài “nêu ý kiến”, không phải bài luận học thuật
Một lỗi nền tảng là xem Task 2 như một bài văn nêu cảm nghĩ hoặc chia sẻ quan điểm cá nhân. Điều này dẫn đến việc viết theo cảm tính, thiếu cấu trúc lập luận học thuật.
Ở band 6, nhiều bài có dạng: nêu ý → giải thích sơ → cho ví dụ chung chung. Tuy nhiên, giám khảo band cao mong đợi lập luận rõ ràng, có chiều sâu, có mối quan hệ nguyên nhân – hệ quả hoặc phân tích logic.
Khi bạn vẫn tiếp cận Task 2 như một bài văn phổ thông, bài viết rất khó thể hiện được tư duy học thuật cần thiết để lên band 7+.
Ưu tiên từ vựng và ngữ pháp hơn lập luận
Rất nhiều người học dành phần lớn thời gian để học collocations, idioms và cấu trúc câu phức, với hy vọng điều đó sẽ kéo band lên.
Thực tế, ở band 6, vấn đề hiếm khi là thiếu từ. Vấn đề là lập luận nông, ý tưởng under-developed và body paragraph thiếu chiều sâu.
Một bài có từ vựng đẹp nhưng lập luận yếu vẫn bị đánh giá thấp hơn một bài có từ vựng vừa phải nhưng tư duy rõ ràng và logic.
Nhầm lẫn giữa “có ý” và “ý được phát triển”
Nhiều thí sinh tin rằng chỉ cần có đủ ý là ổn. Tuy nhiên, giám khảo không chấm điểm cho việc bạn có bao nhiêu ý, mà cho việc bạn phát triển mỗi ý sâu đến mức nào.
Ở band 6, rất nhiều đoạn văn có dạng: đưa ra 2–3 ý trong cùng một đoạn, mỗi ý chỉ được giải thích một câu. Điều này khiến đoạn văn giống danh sách, không phải lập luận.
Ở band cao, mỗi đoạn thường chỉ tập trung vào một luận điểm chính và đào sâu luận điểm đó.
Dùng ví dụ cho có, không dùng ví dụ để lập luận
Ví dụ là một trong những yếu tố phân hóa band mạnh nhất. Ở band 6, ví dụ thường rất chung, ngắn và không được phân tích.
Người viết thường nghĩ rằng chỉ cần có “for example” là đủ. Tuy nhiên, nếu ví dụ không relevant & developed, nó không giúp tăng sức nặng lập luận.
Ở band 7+, ví dụ không đứng một mình, mà được gắn với phân tích cơ chế, hệ quả hoặc ý nghĩa của ví dụ đối với luận điểm.
Lạm dụng công thức thay vì hiểu logic
Nhiều người học thuộc các khuôn như PEEL, TEEL, hay mẫu thân bài cố định. Điều này giúp viết dễ hơn, nhưng nếu không hiểu logic đằng sau, bài viết trở nên máy móc.
Khi đề bài thay đổi hoặc yêu cầu tư duy khác, người học vẫn cố nhét bài vào khuôn cũ, dẫn đến lệch trọng tâm hoặc lập luận gượng ép.
Band 6 thường là hệ quả của việc “viết đúng khuôn nhưng sai tư duy”.
Viết nhiều nhưng không kiểm soát coherence
Một lỗi tư duy khác là nghĩ rằng viết dài và nhiều đoạn là tốt. Trên thực tế, nếu các đoạn không gắn chặt với thesis statement, bài viết sẽ thiếu coherence.
Ở band 6, nhiều bài có vẻ đầy đủ, nhưng mỗi đoạn lại phát triển theo hướng riêng, không thực sự hỗ trợ cho luận điểm trung tâm.
Giám khảo nhìn thấy nỗ lực, nhưng không thấy được một dòng lập luận xuyên suốt.
Không coi phân tích đề là kỹ năng cốt lõi
Nhiều người học dành rất ít thời gian để luyện phân tích đề, vì cho rằng đây là bước “đơn giản”.
Thực tế, rất nhiều bài band 6 bị trừ điểm vì trả lời chưa đúng trọng tâm, bỏ sót một phần yêu cầu, hoặc hiểu sai phạm vi câu hỏi.
Nếu bạn viết rất tốt nhưng trả lời sai hướng, bài vẫn khó vượt band 6.
Tư duy “viết càng phức tạp càng tốt”
Một số thí sinh cố tình viết câu rất dài, cấu trúc rất phức tạp để “trông học thuật”.
Điều này thường dẫn đến hai vấn đề: lỗi ngữ pháp tăng lên, và lập luận bị chìm trong câu chữ.
Ở band cao, sự học thuật không đến từ câu dài, mà đến từ cách tổ chức ý tưởng rõ ràng và chính xác.
Không nhìn bài viết như một hệ thống lập luận
Một lỗi tư duy lớn là xem mỗi đoạn như một phần độc lập, thay vì là một phần của hệ thống lập luận chung.
Khi bạn không nhìn toàn bài như một hệ thống, bạn dễ thêm ý mới không nằm trong thesis, hoặc để thân bài không thực hiện đúng những gì mở bài đã hứa.
Điều này làm giảm mạnh cảm nhận band, dù từng đoạn riêng lẻ có thể tạm ổn.
Vì sao sửa tư duy khó hơn sửa ngôn ngữ?
Lỗi tư duy khó nhận ra hơn lỗi ngữ pháp. Người học thường không thấy mình sai, vì lập luận của họ “nghe có vẻ hợp lý” trong đầu họ.
Chỉ khi có người đọc khác, đặc biệt là giáo viên có kinh nghiệm, chỉ ra lỗ hổng logic, người học mới nhận ra vấn đề.
Trong mô hình lớp nhỏ, nơi bài viết được đọc và sửa rất kỹ, học viên có cơ hội nhìn thấy rõ các lỗi tư duy lặp đi lặp lại. Ví dụ, tại Lớp IELTS Năng Khiếu ở Phường Rạch Dừa (Vũng Tàu), với lớp nhỏ 5–7 học viên, việc được kèm sát từng bài giúp học viên không chỉ sửa câu chữ, mà còn sửa cách suy nghĩ khi viết Task 2 — yếu tố then chốt để vượt band 6.
Kết luận: Band 6 là vấn đề tư duy, không chỉ là tiếng Anh
Nếu bạn đã học IELTS Writing một thời gian, có vốn từ và ngữ pháp tương đối, nhưng vẫn kẹt band 6, rất có thể vấn đề không nằm ở năng lực ngôn ngữ.
Vấn đề nằm ở cách bạn tiếp cận Task 2: cách bạn lập luận, phát triển ý, dùng ví dụ và kiểm soát coherence toàn bài.
Khi bạn sửa được những lỗi tư duy cốt lõi này, việc lên band 6.5–7.0 không còn là chuyện may mắn, mà là kết quả tất yếu của một cách viết học thuật đúng chuẩn.
