Trong IELTS Writing, giám khảo không chấm bạn dựa trên số lượng từ “khó” bạn dùng, mà dựa trên mức độ tự nhiên và chính xác của cách kết hợp từ. Collocation chính là yếu tố thể hiện rõ nhất điều này. Một bài viết có thể không dùng nhiều từ học thuật hiếm, nhưng nếu collocation đúng và linh hoạt, điểm Lexical Resource vẫn có thể đạt band cao.
Nhiều người học nhầm lẫn rằng collocation chỉ là “cụm từ hay”. Thực tế, collocation phản ánh khả năng bạn tư duy và viết bằng tiếng Anh, thay vì dịch từng từ từ tiếng Việt. Đây cũng là lý do vì sao collocation là ranh giới quan trọng giữa band 6 và band 7 trong Writing.
Collocation trong IELTS Writing được hiểu như thế nào?
Collocation là sự kết hợp tự nhiên giữa các từ mà người bản ngữ thường xuyên sử dụng cùng nhau. Trong Writing, collocation thường xuất hiện dưới dạng động từ đi với danh từ, tính từ đi với danh từ, hoặc cụm danh từ mang tính học thuật.
Ví dụ, người học thường viết “do a decision” vì biết nghĩa từng từ, nhưng collocation đúng phải là “make a decision”. Sự khác biệt này tuy nhỏ nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến cảm nhận của giám khảo về mức độ kiểm soát từ vựng.
Ở band thấp, lỗi collocation xuất hiện thường xuyên và mang tính hệ thống. Ở band cao, collocation không chỉ đúng mà còn đa dạng, phù hợp ngữ cảnh và không gây cảm giác gượng ép.
Vì sao collocation quyết định band Lexical Resource trong Writing?
Theo band descriptors, để đạt band 7 trở lên, thí sinh cần sử dụng từ vựng một cách linh hoạt và chính xác, với rất ít lỗi gây ảnh hưởng đến nghĩa. Collocation chính là minh chứng rõ nhất cho điều này.
Một bài Writing có thể có ý tốt và cấu trúc ổn, nhưng chỉ cần lặp lại những cụm như “very important”, “many people think”, “a lot of problems” thì Lexical Resource khó vượt band 6. Khi thay thế bằng collocation tự nhiên hơn như “play a crucial role”, “a growing number of people argue”, “pose significant challenges”, bài viết lập tức mang màu sắc học thuật và thuyết phục hơn.
Tại Lớp IELTS Năng Khiếu ở Phường Rạch Dừa (Vũng Tàu), với mô hình lớp nhỏ 5–7 học viên, collocation luôn được dạy gắn liền với bài viết thực tế. Học viên không chỉ học cụm từ, mà còn được chỉ rõ nên dùng ở câu nào, đoạn nào để phục vụ lập luận, tránh tình trạng “nhồi collocation” vô tội vạ.
Collocation hay cho phần mở bài và giới thiệu vấn đề
Phần mở bài là nơi collocation giúp bài viết trông học thuật ngay từ đầu. Thay vì dùng những cách diễn đạt chung chung, collocation giúp bạn trình bày vấn đề một cách chặt chẽ và đúng văn phong IELTS.
Những cụm như “a widely debated issue”, “a growing concern in modern society” hay “one of the most pressing problems today” thường được sử dụng để giới thiệu chủ đề. Điểm mạnh của các collocation này là vừa đủ học thuật, vừa quen thuộc với giám khảo, không tạo cảm giác phô trương.
Quan trọng hơn, các collocation mở bài này có thể tái sử dụng linh hoạt cho nhiều chủ đề khác nhau, giúp người học tiết kiệm thời gian và giảm áp lực khi vào phòng thi.
Collocation phát triển lập luận trong thân bài
Thân bài là nơi collocation thể hiện rõ nhất năng lực Lexical Resource. Ở đây, giám khảo quan sát cách bạn diễn đạt nguyên nhân, hệ quả, so sánh và đánh giá.
Khi nói về nguyên nhân, những collocation như “stem from”, “be attributed to”, “result from underlying factors” giúp bài viết có chiều sâu phân tích. Khi trình bày hệ quả, các cụm như “lead to long-term consequences”, “give rise to serious implications” giúp lập luận mạch lạc và logic hơn.
Đối với so sánh và đánh giá, collocation đóng vai trò làm mềm lập luận, tránh cảm giác cực đoan. Những cách diễn đạt như “to a certain extent”, “from a broader perspective”, “it is worth noting that” thường được đánh giá cao vì thể hiện tư duy học thuật cân bằng.
Collocation cho kết luận và quan điểm cá nhân
Phần kết luận thường bị xem nhẹ, nhưng đây lại là nơi collocation giúp bài viết kết thúc gọn gàng và thuyết phục. Các cụm như “in light of the arguments presented”, “it can be reasonably concluded that” tạo cảm giác bài viết được kiểm soát tốt từ đầu đến cuối.
Khi đưa ra quan điểm cá nhân, collocation giúp bạn thể hiện sự chắc chắn mà không áp đặt. Những cách diễn đạt như “I firmly believe”, “it is highly advisable to”, “there is a strong case for” thường phù hợp với band 7+ nếu dùng đúng chỗ.
Những lỗi collocation phổ biến khiến Writing bị trừ điểm
Một lỗi rất thường gặp là dịch từng từ từ tiếng Việt sang tiếng Anh, tạo ra những collocation “nghe hiểu được” nhưng không tự nhiên. Ví dụ như “big problem” thay vì “serious problem”, hay “do effort” thay vì “make an effort”.
Lỗi thứ hai là lạm dụng collocation học thuộc. Khi một bài Writing xuất hiện quá nhiều cụm từ “đao to búa lớn” nhưng không thực sự cần thiết, giám khảo dễ nhận ra sự gượng ép và đánh giá thấp tính tự nhiên của bài.
Cuối cùng, nhiều người học cố tránh lặp bằng mọi giá, dẫn đến việc thay thế collocation quen thuộc bằng cụm từ không chính xác. Trong IELTS, lặp hợp lý vẫn tốt hơn là sai.
Cách học collocation cho Writing theo đúng band mục tiêu
Muốn cải thiện collocation hiệu quả, người học cần học theo ngữ cảnh Writing thay vì học rời rạc. Mỗi collocation nên gắn với một chức năng rõ ràng trong bài, như mở vấn đề, phân tích nguyên nhân, hay kết luận.
Việc viết lại câu mẫu và so sánh nhiều phiên bản diễn đạt là cách luyện rất hiệu quả. Tại các lớp học kèm sát như Lớp IELTS Năng Khiếu ở Phường Rạch Dừa (Vũng Tàu), giáo viên thường yêu cầu học viên viết lại cùng một ý theo 2–3 cách khác nhau để cảm nhận sự khác biệt về sắc thái và mức độ học thuật.
Collocation và mối liên hệ với các tiêu chí khác trong Writing
Collocation không chỉ phục vụ Lexical Resource mà còn hỗ trợ Coherence & Cohesion và Task Response. Khi collocation được dùng đúng, lập luận trở nên rõ ràng, mạch lạc và thuyết phục hơn.
Một bài viết có collocation tốt thường giúp người viết tiết kiệm từ, tránh diễn giải dài dòng và giảm nguy cơ lạc đề. Đây là lợi thế rất lớn trong điều kiện thời gian hạn chế của phòng thi IELTS.
Kết luận
Collocation hay cho IELTS Writing không nằm ở việc học thật nhiều cụm từ, mà ở việc dùng đúng, dùng vừa và dùng tự nhiên. Khi collocation trở thành công cụ phục vụ lập luận thay vì mục tiêu khoe từ, Lexical Resource của bạn sẽ cải thiện rõ rệt và bền vững. Đây cũng là nền tảng quan trọng để tiến xa hơn trong chuỗi bài “TỪ VỰNG & COLLOCATION THEO BAND ĐIỂM”.
