IELTS Reading là kỹ năng tạo ra sự chênh lệch điểm số rất lớn giữa các thí sinh. Có người đọc hiểu tốt nhưng điểm vẫn thấp, có người vốn từ không quá mạnh nhưng vẫn đạt band 7–8. Sự khác biệt không nằm ở khả năng đọc nhanh hay nhớ nhiều từ, mà nằm ở tư duy xử lý bài đọc học thuật dưới áp lực thời gian.
Reading không yêu cầu bạn hiểu 100% bài đọc. Examiner kiểm tra khả năng tìm kiếm thông tin, đối chiếu ý nghĩa và đưa ra quyết định chính xác trong thời gian giới hạn. Khi người học tiếp cận Reading như một bài kiểm tra trí nhớ hoặc dịch thuật, điểm số gần như không thể cải thiện.
Bản chất thật sự của IELTS Reading
Reading không phải là bài kiểm tra hiểu biết kiến thức, mà là bài kiểm tra kỹ năng. Nội dung bài đọc có thể xa lạ, học thuật hoặc khô khan, nhưng câu trả lời luôn nằm trong văn bản.
Một bài Reading band cao cho thấy người làm bài:
- Biết tìm đúng chỗ cần đọc, không đọc lan man
- Hiểu được ý chính thay vì từng câu riêng lẻ
- Kiểm soát được thời gian cho từng passage
Khi tư duy này chưa hình thành, người học thường rơi vào trạng thái đọc rất nhiều nhưng vẫn sai.
Các dạng câu hỏi Reading và cách tiếp cận đúng
IELTS Reading có nhiều dạng câu hỏi khác nhau như True/False/Not Given, Matching headings, Matching information, Multiple choice, Sentence completion hay Summary completion. Vấn đề không phải là nhớ tên dạng, mà là hiểu mỗi dạng đang kiểm tra kỹ năng gì.
Một sai lầm phổ biến là dùng cùng một cách đọc cho mọi dạng câu hỏi. Điều này khiến người học mất thời gian và dễ bị rối. Mỗi dạng câu hỏi yêu cầu một mức độ đọc khác nhau, từ scanning chi tiết đến đọc ý chính.
True/False/Not Given – dạng “đánh trượt” nhiều nhất
True/False/Not Given là dạng câu hỏi khiến rất nhiều thí sinh band 6 trở xuống mất điểm. Nguyên nhân không phải vì khó, mà vì hiểu sai khái niệm Not Given.
Not Given không có nghĩa là thông tin sai, mà là không được đề cập. Nhiều thí sinh dùng kiến thức bên ngoài hoặc suy luận cá nhân để trả lời, trong khi Reading chỉ chấp nhận những gì được viết rõ ràng trong bài.
Ở band cao, người làm bài luôn tự hỏi: thông tin này có được đề cập trực tiếp hay không, hay chỉ là suy đoán của mình?
Matching headings – kiểm tra khả năng đọc ý chính
Matching headings không yêu cầu bạn hiểu từng chi tiết. Đây là dạng câu hỏi kiểm tra khả năng nắm bắt ý chính của từng đoạn.
Lỗi phổ biến là đọc quá kỹ từng đoạn, dẫn đến mất nhiều thời gian mà vẫn không chọn được heading phù hợp. Thực tế, heading đúng thường phản ánh mục đích hoặc ý tưởng trung tâm, không phải chi tiết nổi bật nhất.
Keyword và paraphrase – cặp kỹ năng sống còn
Nhiều thí sinh chỉ tìm keyword giống hệt trong bài đọc. Tuy nhiên, IELTS Reading sử dụng paraphrase rất mạnh. Câu hỏi hiếm khi dùng lại từ y nguyên trong passage.
Để đạt band 7, người học cần luyện khả năng nhận diện ý nghĩa tương đương, không chỉ hình thức từ ngữ. Khi nhận ra rằng đáp án đúng thường nằm ở câu diễn đạt khác, khả năng làm bài tăng lên rõ rệt.
Skimming – đọc nhanh nhưng có mục tiêu
Skimming không phải là đọc lướt cho xong, mà là đọc để xác định cấu trúc bài và vị trí thông tin. Người skimming tốt biết đoạn nào nói về khái niệm, đoạn nào đưa ví dụ, đoạn nào kết luận.
Skimming hiệu quả giúp người làm bài tiết kiệm rất nhiều thời gian khi quay lại scanning chi tiết cho từng câu hỏi.
Quản trị áp lực thời gian trong phòng thi
Thời gian là kẻ thù lớn nhất của IELTS Reading. Nhiều thí sinh hiểu bài nhưng không kịp làm hết câu hỏi. Lỗi thường gặp là dành quá nhiều thời gian cho một câu khó.
Người đạt band cao có khả năng buông bỏ đúng lúc. Họ không cố giải quyết mọi câu hỏi ngay lần đầu, mà ưu tiên hoàn thành những câu chắc chắn trước, sau đó quay lại những câu khó hơn.
Những lỗi tư duy phổ biến khiến điểm Reading không cải thiện
Một lỗi phổ biến là đọc từ đầu đến cuối passage trước khi làm câu hỏi. Cách làm này tốn thời gian và không hiệu quả. Một lỗi khác là cố hiểu từng từ, dẫn đến mất tập trung vào ý chính.
Reading học thuật không yêu cầu dịch, mà yêu cầu xử lý thông tin có chọn lọc.
Cách đọc bài học thuật mà không bị “ngợp”
Bài đọc IELTS thường có cấu trúc rõ ràng. Khi người học nhận diện được cấu trúc này, việc đọc trở nên nhẹ nhàng hơn.
Thay vì cố hiểu mọi chi tiết, hãy tập trung vào câu chủ đề của mỗi đoạn, cách tác giả triển khai lập luận và mối quan hệ giữa các đoạn. Đây là kỹ năng đọc học thuật cơ bản nhưng rất ít người được hướng dẫn đúng cách.
Chiến lược Reading theo band mục tiêu
Band 6 thường tập trung vào làm đúng các dạng câu hỏi cơ bản và giảm lỗi hình thức. Band 7 trở lên đòi hỏi sự linh hoạt trong chiến lược làm bài và khả năng nhận diện paraphrase nhanh hơn.
Việc luyện Reading cần được cá nhân hóa theo band mục tiêu, thay vì áp dụng một chiến lược chung cho tất cả.
Reading cho người mất gốc – bắt đầu từ đâu?
Người mất gốc thường sợ Reading vì lượng từ vựng lớn. Tuy nhiên, Reading không yêu cầu hiểu hết từ mới. Quan trọng là biết bỏ qua những từ không cần thiết và tập trung vào thông tin liên quan đến câu hỏi.
Trong quá trình giảng dạy tại Lớp IELTS Năng Khiếu ở Phường Rạch Dừa (Vũng Tàu), nhiều học viên từng rất sợ Reading nhưng cải thiện rõ rệt khi được hướng dẫn tư duy scanning, chia nhỏ bài đọc và luyện chiến lược theo từng dạng câu hỏi, trong môi trường lớp nhỏ 5–7 học viên được kèm sát và sửa lỗi cụ thể.
Kết luận: Reading là kỹ năng chiến lược, không phải bài kiểm tra từ vựng
IELTS Reading không phải là cuộc đua đọc nhanh hay nhớ nhiều từ, mà là bài kiểm tra kỹ năng xử lý văn bản học thuật trong thời gian giới hạn.
Khi người học thay đổi cách tiếp cận, tập trung vào scanning, nhận diện paraphrase và quản trị thời gian, việc đạt band 7 không còn phụ thuộc vào “thiên phú”. Với chiến lược đúng và sự hướng dẫn sát sao, Reading trở thành kỹ năng có thể cải thiện rõ ràng và bền vững.
